29 Mart 2019 Cuma

Matlab da Matrislerle Temel İşlemler | Matlab Ders Notları ve Matlab da Vektörler ve Matris İşlemleri|

Matris ler matematik önemli yer tutan vektörler biçiminde gösterilen sayılar kümesidir. Matlab da pek çok matematiksel işlem gibi matrisler de önemli bir yer tutar. Matlab da matrislerle her türlü işlem yapılabilir.

Matrislerde toplama işlemi yapılabilmesi için matrislerin boyutlarının eşit olması gerekir.

A matrisi  2x3 lük bir matris ve B matrisi 3x2 lik bir matris ise bu matrislerle toplama işlemi yapmak mümkün değildir.

Aşağıda iki adet A ve B matrisleri yer almaktadır.



A ve B matrisleri matlab da aşağıdaki gibi gösterilir . Bu iki matrisin boyutları farklı olduğundan dolayı sadece bu matrisler arasında çarpma yapılabilir.




Sonuç matrisi yukarıda görüldüğü gibi 2x2 lik bir matris olur.  Sonuç olarak boyutları farklı olan matrisler arasında sadece çarpma yapabiliriz.

Aynı boyutlu iki matris düşünelim .

A matrisi:   [1 3;-1 2]   ve B matrisi [2,-1;3 5] lik 2x2  boyutunda iki matris olsun. Bu matrisler arasında toplama, çıkarma , çarpma ve bölme işlemleri aşağıdaki gibi olur:





16 Mart 2019 Cumartesi

PTC li Isıya Duyarlı Devre

Giriş: Bu devrenin amacı PTC li ısıya duyarlı devrenin çalışma mantığını anlamak ve devreyi kurabilme becerisi kazanmaktır. Bu devreyle PTC (pozitif ısı katsayılı direnç) elemanının çalışma mantığının iyi bir şekilde kavranılması amaçlanmıştır.

Devre Şeması: 

PTCdevreElamanı
-şekil 1-

Devrenin  Çalışması: 

Devreye enerji verildiğinde ilk anda PTC nin direnci R1 elemanının direncinden küçüktür. Dolayısıyla Q1 transistörüne PTC üzerinden negatif polarma gelecektir. Q1 transistörünün beyzi eksi polarma aldığından dolayı transistör kesimdedir. Böylece transistörün kollektör-emiter uçları arasından bir akım akmaz ve led diyot ışık vermez.

PTC ısıtıldığında PTC nin direnci artmaya başlar. PTC elemanının direnci R1 direncini geçtiği anda Q1 transistörünün beyzine R1 direnci üzerinden pozitif polarma gelir. Dolayısıyla transistör iletime geçer . Çünkü transistörün emiter-beyz uçları arasındaki gerilim 0.7 volta ulaşır. Transistör iletime geçtiği için transistörün kollektör-emiter uçları arasından akım akmaya başlar ve led diyodun katoduna negatif polarma gelir ve diyot iletime geçer. Böylece led diyot ışık vermeye başlar.


Devrede Kullanılan Malzemeler:

  • 1 adet 4.7 Kohm direnç
  • 1 adet  100 ohm direnç
  • 1 adet  BC237 NPN transistör
  • 6 voltluk gerilim kaynağı
  • 1 adet led diyot
  • Bread board
  • Bakır kablo 
  • Yan keski, karga burnu vb.
  • Ölçü aleti
İşlem Basamakları:
  1. Devreyi kurmadan önce devre elemanlarının sağlamlık kontrollerini yapınız.
  2. Bread board üzerine devreyi kurunuz
  3. Devrenin doğruluğunu kontrol ediniz.
  4. Devreye enerji veriniz. 
  5. Ortam sıcaklığında led diyodun ışık verip vermediğiniz kontrol ediniz ve bu durumda ölçümleri yapınız
  6. PTC yi yavaş yavaş ısıtınız ve PTC yeterince ısındıktan sonra ledin ışık verip vermediğini gözlemleyiniz ve led ışık verdikten sonra gerekli ölçümleri yapıp tabloya kaydediniz. 
  7. Devrenin çalıştığını gözlemledikten ve ölçümleri yaptıktan sonra enerjiyi kesiniz. 
Devrede Kullanılan Elemanlar:

1-BC237 NPN Tipi Transistör:

BC237, NPN tipi bir transistör çeşididir. Emiter, beyz ve kollektör uçları bulunmaktadır. Bu transistörde bacak isimleri sırasıyla kollektör , beyz ve emiterdir. 

BC237 transistöründe, yazı bize bakacak şekilde ,  1 numaralı bacak kollektör, 2 numaralı bacak beyz ve 3 numaralı bacak emiterdir.

NPN transistör
-şekil 2-



2-PTC (Pozitif  Isı Katsayılı Direnç)

PTC,  pozitif ısı katsayılı dirençtir. Üzerine düşen ısı arttıkça PTC nin direnci azalır.  Aşağıdaki şekilde  PTC elemanın dış görünüşü, ısı grafiği ve sembolü görülmektedir.

ptc sembolü
-şekil 3-


3-Dirençler

Direnç , akıma zorluk gösteren devre elemanıdır. Birimi ohm dur ve R harfiyle gösterilir. Dirençler hemen hemen bütün elektronik devrelerde kullanılırlar.

direnç yapısı
-şekil 4-

4-Led Diyot

Led diyotlar ışık yayan diyotlardır.  Led diyotların iletime geçebilmesi için üzerindeki gerilim eşik gerilimini geçmelidir.  Ledin çalışması için gerekli olan eşik gerilimi yaklaşık olarak 2 volt civarındadır.


LedDiyot
-şekil 5-



Ölçüm Aşaması:

1 numaralı ölçümde PTC ısıtılmadığında bulduğunuz akım ve gerilim değerlerini tabloya yazınız.

ptc circuit
-ölçüm 1-

2 numaralı ölçümde PTC ısıtıldığında ve led diyot ışık verdiğinde bulduğunuz akım ve gerilim değerlerini tabloya yazınız.

ptc devresi
-ölçüm 2-










9 Mart 2019 Cumartesi

LDR li Karanlıkta Çalışan Devre

Giriş: LDR li karanlıkta çalışan devre, LDR (ışık etkili direnç) elemanına bağlı olarak ışık veren devredir. Karanlıkta LDR nin direnci artacaktır ve devrenin çalışma mantığına göre led ışık verecektir. 

Devre Şeması :

-şekil 1-

Devrenin Çalışma Prensibi :

Devreye enerji verildiğinde ledin ışık vermesi için transistörün beyz ucuna pozitif  polarmanın ulaşması gereklidir. Dolayısıyla devreye enerji verildiğinde LDR üzerine ışık artınca LDR nin direnci  azalır  . LDR direnci R2 direncinden küçük olduğu için transistörün beyzine negatif polarma ulaşır .Bu durumdan dolayı transistörün kesinde olduğunu söyleyebiliriz. Dolayısıyla led ışık vermeyecektir.

LDR üzerindeki ışık azaldığında LDR nin direnci artar . LDR direnci , R2 direncinden büyük olduğunda,  transistörün beyzine R2 direnci üzerinden pozitif polarma ulaşır ve transistör iletime geçer. Böylece transistörün kollektör - emiter uçları arasından bir akım akmaya başlar ve böylece led diyor ışık verecektir.

Devrede Kullanılan Malzemeler :

  • LDR (ışık etkili direnç)
  • BC237 NPN Tipi Transistör
  • Led diyot
  • 68 Kohm direnç
  • 1 Kohm direnç
  • 12 voltluk güç kaynağı 


BC237 Transistörü:

BC237 bir NPN transistördür ve emiter , beyz , kollektör uçlarından oluşur.  Transistörün beyz-emiter eşik gerilimi 0.7 volttur yani bu transistörü iletime geçirebilmek için 0.7 volt değerinde bir gerilim uygulamamız gerekir. 

Aşağıdaki şekilde bir BC237 NPN transistörünün dış görünüşü ve sembolü gösterilmektedir.








24 Aralık 2018 Pazartesi

Tristörlü Uygulama Devresi

Giriş: Tristör , devrelerde anahtarlama elemanı olarak kullanılırlar.  Tristörün çalışması şekli aslında    transistörlere benzer . Tristörün iletime geçmesi için , geyt ucundan tetikleme alması yeterlidir.

Amaç : Bu uygulamada amaç, tristörlü çalışma şeklini anlayarak bunu devre üzerinde uygulayabilmektir.

Devre Şeması :





Devrenin Çalışma Şekli :

Bu devre , tristörün çalışma mantığının öğrenilmesi için önemlidir. Devrede bulunan tristör anahtarlama görevi görmektedir. Tristörün anot, katot ve geyt olmak üzere üç adet pini bulunmaktadır. Geyt ucu tetikleme pinidir. Devreye enerji verildiğinde  öncelikle S1 butonunun kapatılması gereklidir. S1 anahtarı kapatılsa bile  tristör ilk anda iletimde değildir .Çünkü S2 anahtarı açıktır ve geyt ucu pozitif tetikleme alamadığından tristör iletime geçemez ve led ışık vermez. S2 anahtarı kapatılıp açıldığında tristörün geyt ucu gerekli tetiklemeyi alır ve tristör iletime geçer ve led ışık verir.  S2 anahtarının açık kalması artık önemli değildir. Çünkü tristörün  DC gerilimde bir kere tetikleme alması iletimde kalması için yeterlidir. Tristörü kesime sokmak için B1 anahtarına bir kez basılması yeterlidir. Bu durumda tristör kısa devre olur ve kesime gider ve lamba söner.

Devrede Kullanılan Araç ve Gereçler:

  • Led diyot
  • Tristör
  • 3 adet Anahar 
  • 1 kohm direnç
  • 560 ohm direnç 
  • 12 volt luk güç kaynağı
İşlem Basamakları:
  • Devreyi kurmadan önce devre elemanlarının çalışma mantığını kavramaya çalışınız.
  • Devrede bulunan malzemelerin sağlamlık kontrolünü yapınız. 
  • Devreyi bread board üzerine kurunuz. 
  • S2 anahtarını kapatarak tristörü iletime sokunuz ve ledin ışık verdiğini gözlemleyiniz. 
  • Daha sonra S2 anahtarından elinizi çekiniz. 
  • B1 anahtarını kapatarak tristörü kesime sokunuz ve ledin söndüğünü gözlemleyiniz .
  • Devre üzerinde gerekli ölçümleri yapınız. 

9 Kasım 2018 Cuma

Kondansatörlü Şarj Deşarj Devresi

Giriş : Kondansatör, elektriği şarj eden  ve gerektiğinde deşarj eden devre elemanıdır. Kondansatörlerin çalışması pillerin çalışmasına benzer. Piller de üzerlerindeki elektriği belli bir süre sonra deşarj eden devre elemanlarıdır. 

Amaç:Bu devrede kondansatörün şarj ve deşarj olayının öğrenilmesi için gerekli devre kurulup devrenin çalışmasının öğrenilmesi amaçlanmıştır.  

Devre Şeması:

kondansatör nasıl çalışır
-kondansatör uygulama devresi-

Devrenin Çalışması:

Devreye ilk enerji verildiği anda B1 butonuna basılı olmadığından dolayı devreden enerji akmaz , kondansatörün şarj olayı gerçekleşmez ve ledin ışık vermesi söz konusu olmaz. İlk olarak B1 butonuna basılır. Kondansatör şarj olmaya başlar. Kondansatör şarj oluktan sonra B1 butonu açık konuma getirilir ve B2 butonuna basılır. B2 butonuna basıldığında led diyot kondansatör üzerinden enerjisini alır ve ışık vermeye başlar. Kondansatör üzerindeki enerjiyi boşaltana kadar led ışık verir. Kondansatörün üzerindeki enerji boşaldığında artık ledin ışık vermesini sağlayacak herhangi bir voltaj değeri kalmamıştır. Böylece led ışık vermez . Devrenin çalışması bu döngü içerisinde devam eder. 

Devrede Kullanılan Araç Gereçler:
  • ·       Bread board
  • ·       Ölçü aleti
  • ·       Led diyot
  • ·       Kutuplu Kondansatör
  • ·       İki adet buton
  • ·       9 voltluk pil
  • ·       Ölçü aleti
  • ·       Bakır kablolar

İşlem Basamakları:
  • ·       Öncelikle devrede kullanılan malzemelerin sağlamlık kontrollerini yapınız.
  • ·       Devreyi kurmadan önce devrenin çalışma mantığını anlyınız.
  • ·       Devreyi bread board üzerine kurunuz.
  • ·       B1 butonuna basarak kondansatörü şarj ediniz. Kondansatör şarj olduktan sonra üzerindeki gerilimi ölçü aleti ile ölçünüz.
  • ·       B1 butonundan elinizi çekiniz . B2 butonuna basarak ledin yanmasını sağlayınız ve ölçü aleti ile led üzerindeki voltajı ölçünüz. 

e   Sonuç:

     Bu devre ile kondansatörün şarj deşarj olma durumları incelenmiştir. Devrede bulunan kondansatörün değeri değiştirilirse , kondansatörün şarj ve deşarj olma süresi değişecektir. 

     Ölçüm Tablosu: 

d   Aşağıdaki ölçümlerin yapılması kondansatörün şarj deşarj olayının gözlemlenmesi açısından önemlidir. 
     















19 Eylül 2018 Çarşamba

LOJİK DEVRE TASARIMI Dersinde 0 ve 1 in önemi

0 lar 1 ler... Dijital elektronik (lojik, sayısal tasarım, sayısal devre tasarımı ) dersinin özeti bu sayılar olmalı. Çünkü bütün lojik dersinde gerçekleştirdiğiniz bütün uygulamalarda bu sayılardan faydalanırız. Karno haritalarında, sayı sistemleri dönüşümlerinde, boolean matematiğinde , lojik kapılarda, toplayıcılarda , flip flop larda , sayıcılarda vb. Bütün bu konuların hepsinde 0 ve 1 lerden faydalanırız.

sayısal devre tasarımı
logic circuit


Aşağıdaki videolarda Lojik devreler vize sorularını ve cevaplarını ayrıca lojik devreler final sorular ve cevaplarını bulabilirsiniz.




         


          


          


          


Aşağıdaki içerikler bu videolarla doğrudan ilişkilidir:

Sayısal tasarım soruları ve cevapları nelerdir? 

Lojik devre tasarımında vize sınavı olarak hangi sorular çıkar?

Mantık devreleri final soruları ve cevapları

Lojik devreler soruları ve çözümleri

Mantıksal devre tasarımı vize soruları ve cevapları


Karno (karnaugh) haritaları, boolean matematiği, lojik kapılar, sayı sistemleri dönüşümleri, sayıcılar, flip floplar, toplayıcılar, çıkarıcılar vb. konularla ilgili ders videoları için tıklayınız

 

18 Nisan 2018 Çarşamba

Transistörlü Hırsız Alarm Devresi

Giriş: Bu devre hırsız alarm devresidir.  Devrede doğru analiz yapabilmek için kullanılan devre elemanlarının çalışma yapılarının bilinmesi gerekmektedir.

Amaç:Bu devrenin kurulum amacı devredeki giriş elemanlarının durumuna göre çıkış elemanlarının çalışma şekillerini iyi bir şekilde anlamaktır.

Devre Şeması:

hırsız alarm devresi nasıl çalışır
hırsız alarm devresi 


Devrede Kullanılan Malzemeler:

  • 1 adet 390K direnç
  • 1 adet 4.7K  direnç
  • 1 adet 1K direnç
  • 1 adet BC308 PNP Transistör
  • 1 adet BC307 NPN Transistör
  • 1 adet 10 nF (nano farad) kutupsuz kondansatör
  • 1 adet 10 uF (mikro farad) kutuplu kondansatör
  • Alarm için 1 adet Buzzer
  • 12 volt DC güç kaynağı
  • El aletleri (pense, yan keski, tornavida vb.)
  • Bread board ya da plaket

Devrede Kullanılan Elektronik Devre Elemanları :

BC 308 ve BC307 Transistörleri:

Transistörler , anahtarlama elemanlarıdır. Yani girişlerindeki akımları yükselterek çıkışlarında daha yüksek bir akım kazancı sağlarlar.

Aşağıdaki şekilde BC308 ve BC337 transistörlerinin bacak yapıları ve sembolleri görülmektedir. BC308 transistörü PNP tipi ve BC337 transistörü ise NPN tipi bir transistördür.


npn transistör
transistörler


Kondansatörler:

Kondansatörler , elektriği depolayan , gerektiğinde deşarj eden devre elemandır. Hırsız alarm devresinde C1 kondansatörünün kullanım amacı elektriği depolayıp belirli bir süre sonra Q1 transistörü için gerekli beyz polarmasını sağlamasıdır.

Aşağıda kutuplu ve kutupsuz kondansatörlerin sembolleri ve yapıları görülmektedir.

kutuplu kondansatör
kondansatörler
Dirençler:

Direnç, akıma zorluk gösteren devre elemanıdır. Dirençler yapılarına göre çeşitli değerlerde olabilmektedir. Dirençler, büyüklüklerine göre devredeki akımı belirli değerlerde sınırlarlar. Aşağıdaki şekilde sabit direncin yapısı ve sembolü görülmektedir.

direnç sembolü
dirençler
Buzzer: 

Buzzer lar üzerine düşen voltaja göre farklı sesler çıkaran  devre elemanıdır. Hırsız alarm devresinde alarm görevi görmektedir. Aşağıdaki şekilde buzzer devre elemanının yapısı ve sembolü görülmektedir.

buzzer nasıl çalışır
buzzer

12 Nisan 2018 Perşembe

TEMEL ELEKTRONİK KURSU

Udemy platformunda ilk kursumuz yayınlandı . Bu kursta elektrik ve elektroniğin temeli verilmeye çalışıldı.  Kursa erişmek için tıklayın >>>https://www.udemy.com/share/1gxfy/

temel elektronik
-temel elektronik-

Elektronik bir devre tasarlamak istiyorsanız tasarlayacağınız devrede kullanılan elektronik devre elemanlarının işlevlerini , parametrelerini , ölçümlerini ve bu devre elemanlarının nasıl çalıştıklarını bilmeniz gerekmektedir.  Temel elektronik kursunda bu önemli bilgiler verilmeye çalışıldı .

Temel elektriksel devrlerinin çözümü için elektriğin en temel kanunu olan ohm kanununun bilinmesi gerekmektedir. Ohm kanunu akım gerilim ve direnç arasındaki bağıntıyı veren kanundur. Bu kursta ayrıca seri paralel ve karışık elektrik devrelerinde akım , gerilim ve eşdeğer direnç gibi değerlerin nasıl bulunacağı anlatılmıştır.

Elektronik devreler, gerçek ortamda ya da  simülasyon ortamında kurulurlar. Temel elektronik kursunda elektronik devreleri simülasyon ortamında kuracağız ve bu devrelerin çalışmasını simülasyon ortamında inceleyeceğiz.






18 Mart 2018 Pazar

Analog Elektronik Final Soruları ve Çözümleri

Bu blog dersinde analog elektronik dersi ile  ilgili final soruları ve çözümleri yer almaktadır.

analog elektronik 1












7 Mart 2018 Çarşamba

Analog Elektronik Vize Soruları ve Çözümleri

Analog elektronik transistör , diyot gibi devre elemanlarının çalışma karakteristiklerini inceler ve bu elemanların çalışma prensiplerini öğrenmemizi sağlar.

analog elektronik vize ve final soruları
Resim yazısı ekle


Aşağıdaki videolarda Analog Elektronik dersleriyle ilgili örnek vize soruları ve çözümleri yer almaktadır.