9 Kasım 2018 Cuma

Kondansatörlü Şarj Deşarj Devresi

Giriş : Kondansatör, elektriği şarj eden  ve gerektiğinde deşarj eden devre elemanıdır. Kondansatörlerin çalışması pillerin çalışmasına benzer. Piller de üzerlerindeki elektriği belli bir süre sonra deşarj eden devre elemanlarıdır. 

Amaç:Bu devrede kondansatörün şarj ve deşarj olayının öğrenilmesi için gerekli devre kurulup devrenin çalışmasının öğrenilmesi amaçlanmıştır.  

Devre Şeması:

kondansatör nasıl çalışır
-kondansatör uygulama devresi-

Devrenin Çalışması:

Devreye ilk enerji verildiği anda B1 butonuna basılı olmadığından dolayı devreden enerji akmaz , kondansatörün şarj olayı gerçekleşmez ve ledin ışık vermesi söz konusu olmaz. İlk olarak B1 butonuna basılır. Kondansatör şarj olmaya başlar. Kondansatör şarj oluktan sonra B1 butonu açık konuma getirilir ve B2 butonuna basılır. B2 butonuna basıldığında led diyot kondansatör üzerinden enerjisini alır ve ışık vermeye başlar. Kondansatör üzerindeki enerjiyi boşaltana kadar led ışık verir. Kondansatörün üzerindeki enerji boşaldığında artık ledin ışık vermesini sağlayacak herhangi bir voltaj değeri kalmamıştır. Böylece led ışık vermez . Devrenin çalışması bu döngü içerisinde devam eder. 

Devrede Kullanılan Araç Gereçler:
  • ·       Bread board
  • ·       Ölçü aleti
  • ·       Led diyot
  • ·       Kutuplu Kondansatör
  • ·       İki adet buton
  • ·       9 voltluk pil
  • ·       Ölçü aleti
  • ·       Bakır kablolar

İşlem Basamakları:
  • ·       Öncelikle devrede kullanılan malzemelerin sağlamlık kontrollerini yapınız.
  • ·       Devreyi kurmadan önce devrenin çalışma mantığını anlyınız.
  • ·       Devreyi bread board üzerine kurunuz.
  • ·       B1 butonuna basarak kondansatörü şarj ediniz. Kondansatör şarj olduktan sonra üzerindeki gerilimi ölçü aleti ile ölçünüz.
  • ·       B1 butonundan elinizi çekiniz . B2 butonuna basarak ledin yanmasını sağlayınız ve ölçü aleti ile led üzerindeki voltajı ölçünüz. 

e   Sonuç:

     Bu devre ile kondansatörün şarj deşarj olma durumları incelenmiştir. Devrede bulunan kondansatörün değeri değiştirilirse , kondansatörün şarj ve deşarj olma süresi değişecektir. 

     Ölçüm Tablosu: 

d   Aşağıdaki ölçümlerin yapılması kondansatörün şarj deşarj olayının gözlemlenmesi açısından önemlidir. 
     















19 Eylül 2018 Çarşamba

LOJİK DEVRE TASARIMI Dersinde 0 ve 1 in önemi

0 lar 1 ler... Dijital elektronik (lojik, sayısal tasarım, sayısal devre tasarımı ) dersinin özeti bu sayılar olmalı. Çünkü bütün lojik dersinde gerçekleştirdiğiniz bütün uygulamalarda bu sayılardan faydalanırız. Karno haritalarında, sayı sistemleri dönüşümlerinde, boolean matematiğinde , lojik kapılarda, toplayıcılarda , flip flop larda , sayıcılarda vb. Bütün bu konuların hepsinde 0 ve 1 lerden faydalanırız.

sayısal devre tasarımı
logic circuit


Aşağıdaki videolarda Lojik devreler vize sorularını ve cevaplarını ayrıca lojik devreler final sorular ve cevaplarını bulabilirsiniz.




         


          


          


          


Aşağıdaki içerikler bu videolarla doğrudan ilişkilidir:

Sayısal tasarım soruları ve cevapları nelerdir? 

Lojik devre tasarımında vize sınavı olarak hangi sorular çıkar?

Mantık devreleri final soruları ve cevapları

Lojik devreler soruları ve çözümleri

Mantıksal devre tasarımı vize soruları ve cevapları


Karno (karnaugh) haritaları, boolean matematiği, lojik kapılar, sayı sistemleri dönüşümleri, sayıcılar, flip floplar, toplayıcılar, çıkarıcılar vb. konularla ilgili ders videoları için tıklayınız

 

18 Nisan 2018 Çarşamba

Transistörlü Hırsız Alarm Devresi

Giriş: Bu devre hırsız alarm devresidir.  Devrede doğru analiz yapabilmek için kullanılan devre elemanlarının çalışma yapılarının bilinmesi gerekmektedir.

Amaç:Bu devrenin kurulum amacı devredeki giriş elemanlarının durumuna göre çıkış elemanlarının çalışma şekillerini iyi bir şekilde anlamaktır.

Devre Şeması:

hırsız alarm devresi nasıl çalışır
hırsız alarm devresi 


Devrede Kullanılan Malzemeler:

  • 1 adet 390K direnç
  • 1 adet 4.7K  direnç
  • 1 adet 1K direnç
  • 1 adet BC308 PNP Transistör
  • 1 adet BC307 NPN Transistör
  • 1 adet 10 nF (nano farad) kutupsuz kondansatör
  • 1 adet 10 uF (mikro farad) kutuplu kondansatör
  • Alarm için 1 adet Buzzer
  • 12 volt DC güç kaynağı
  • El aletleri (pense, yan keski, tornavida vb.)
  • Bread board ya da plaket

Devrede Kullanılan Elektronik Devre Elemanları :

BC 308 ve BC307 Transistörleri:

Transistörler , anahtarlama elemanlarıdır. Yani girişlerindeki akımları yükselterek çıkışlarında daha yüksek bir akım kazancı sağlarlar.

Aşağıdaki şekilde BC308 ve BC337 transistörlerinin bacak yapıları ve sembolleri görülmektedir. BC308 transistörü PNP tipi ve BC337 transistörü ise NPN tipi bir transistördür.


npn transistör
transistörler


Kondansatörler:

Kondansatörler , elektriği depolayan , gerektiğinde deşarj eden devre elemandır. Hırsız alarm devresinde C1 kondansatörünün kullanım amacı elektriği depolayıp belirli bir süre sonra Q1 transistörü için gerekli beyz polarmasını sağlamasıdır.

Aşağıda kutuplu ve kutupsuz kondansatörlerin sembolleri ve yapıları görülmektedir.

kutuplu kondansatör
kondansatörler
Dirençler:

Direnç, akıma zorluk gösteren devre elemanıdır. Dirençler yapılarına göre çeşitli değerlerde olabilmektedir. Dirençler, büyüklüklerine göre devredeki akımı belirli değerlerde sınırlarlar. Aşağıdaki şekilde sabit direncin yapısı ve sembolü görülmektedir.

direnç sembolü
dirençler
Buzzer: 

Buzzer lar üzerine düşen voltaja göre farklı sesler çıkaran  devre elemanıdır. Hırsız alarm devresinde alarm görevi görmektedir. Aşağıdaki şekilde buzzer devre elemanının yapısı ve sembolü görülmektedir.

buzzer nasıl çalışır
buzzer

12 Nisan 2018 Perşembe

TEMEL ELEKTRONİK KURSU

Udemy platformunda ilk kursumuz yayınlandı . Bu kursta elektrik ve elektroniğin temeli verilmeye çalışıldı.  Kursa erişmek için tıklayın >>>https://www.udemy.com/share/1gxfy/

temel elektronik
-temel elektronik-

Elektronik bir devre tasarlamak istiyorsanız tasarlayacağınız devrede kullanılan elektronik devre elemanlarının işlevlerini , parametrelerini , ölçümlerini ve bu devre elemanlarının nasıl çalıştıklarını bilmeniz gerekmektedir.  Temel elektronik kursunda bu önemli bilgiler verilmeye çalışıldı .

Temel elektriksel devrlerinin çözümü için elektriğin en temel kanunu olan ohm kanununun bilinmesi gerekmektedir. Ohm kanunu akım gerilim ve direnç arasındaki bağıntıyı veren kanundur. Bu kursta ayrıca seri paralel ve karışık elektrik devrelerinde akım , gerilim ve eşdeğer direnç gibi değerlerin nasıl bulunacağı anlatılmıştır.

Elektronik devreler, gerçek ortamda ya da  simülasyon ortamında kurulurlar. Temel elektronik kursunda elektronik devreleri simülasyon ortamında kuracağız ve bu devrelerin çalışmasını simülasyon ortamında inceleyeceğiz.






18 Mart 2018 Pazar

Analog Elektronik Final Soruları ve Çözümleri

Bu blog dersinde analog elektronik dersi ile  ilgili final soruları ve çözümleri yer almaktadır.

analog elektronik 1












7 Mart 2018 Çarşamba

Analog Elektronik Vize Soruları ve Çözümleri

Analog elektronik transistör , diyot gibi devre elemanlarının çalışma karakteristiklerini inceler ve bu elemanların çalışma prensiplerini öğrenmemizi sağlar.

analog elektronik vize ve final soruları
Resim yazısı ekle


Aşağıdaki videolarda Analog Elektronik dersleriyle ilgili örnek vize soruları ve çözümleri yer almaktadır.













5 Ocak 2018 Cuma

DC Devre Analizi Çözümlü Final Soruları (Final Exams)

Aşağıdaki ders videolarında DC Devre Analizi (Devre Teorisi 1) dersiyle ilgili çözümlü final soruları yer almaktadır.


dc devre analizi
devre analizi

12 Aralık 2017 Salı

ISI ALARM DEVRESİ (NTC Lİ ISIYA DUYARLI DEVRE)

DENEYİN ADI: ISI ALARM DEVRESİ (NTC Lİ SICAKLIK ALGILAMA DEVRESİ)

DENEYİN AMACI: Transistörlü anahtarlama devrelerinden ısı alârm devresini çizmek, uygulama bilgi ve becerisini kazanmak.

TEORİK BİLGİLER : Isı alarm devreleri, ısı yükseldiğinde ya da düştüğünde çalışan uyarma devreleridir. Devrenin kurulabilmesi için ısı değişimini algılayacak elemanlara ihtiyaç vardır


DENEY BAĞLANTI ŞEMASI: 

ntc çalışma prensibi
DEVRENİN ÇALIŞMASI :

Devreye enerji verildiğinde ve NTC ye ısı verildiğinde NTC nin iç direnci azalır . Böylece TR1 transistörüne NTC üzerinden negatif polarma gelir ve TR1 kesime gider. Bu durumda TR1 transistörünün kollektör-emiter direnci maksimumdur. Dolayısıyla R3 üzerinden TR2 transistörü pozitif besleme alır ve iletime geçer . Böylece lamba yanar.
NTC ‘nin soğuk olduğu ortamda ise NTC ‘nin iç direnci yüksek olacağı için R1 ve R2 dirençleri üzerinden geçen IB akımı, Tr1 ’in beyz ucuna giderek Tr1 transistörünü iletime geçirir. Bu durumda kolektör - emiter direnci azalan Tr1 ’in kolektör gerilimi negatif potansiyel seviyesine iner. Bu anda R3 direncinin üst ucu + , alt ucu - gerilim potansiyeline ulaşır. Sonuçta Tr2 ’nin beyz potansiyelinin negatif seviyeye düşmesi ve bunun etkisi ile beyz akımının + iken - değere inmesiyle, Tr2 transistörü kesime gider ve lâmba söner.

DENEYDE KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER

1-Bread Board
2-AVOmetre
3-Devre Şemasında belirtilen elemanlar
4-Dirençler (1x330 ohm, 2x680 ohm, 1x68k )
5-Transistörler (2Xbc238)
6-10 lık NTC
8-Güç kaynağı
9-Lamba
10-Atlama kabloları

İŞLEM BASAMAKLARI  :

1. Devre elemanlarının sağlamlık kontrolünü yapınız.
2. Bread - Board üzerine devreyi kurunuz.
3. Devrenin doğruluğunu kontrol ediniz.
4. Öğretmeniniz denetiminde devreye enerji veriniz.
5. Ortam sıcaklığında lâmbanın yanıp yanmadığını kontrol ediniz ve gerekli ölçmeleri yaparak tabloya kaydediniz.
6. NTC 'yi ısıtarak lambanın durumunu gözleyiniz ve gerekli ölçmeleri yaparak tabloya kaydediniz.
7. Devredeki NTC yerine PTC bağlayarak soğuk ve sıcak durumdaki lâmbanın durumunu gözleyiniz.
8. Enerjiyi keserek devreyi dikkatlice sökünüz.
9. Bu temrine ait soruları cevaplandırınız.

DEVREDE KULLANILAN ELEMANLARI: 

1-BC238 NPN Transistör

BC238, NPN tipi bir transistör çeşididir. Emiter, beyz ve kollektör uçları bulunmaktadır. Bu transistörde bacak isimleri sırasıyla kollektör , beyz ve emiterdir. 
2-NTC (Negatif Isı Katsayılı Direnç)

NTC, negatif ısı katsayılı dirençtir. Üzerine düşen ısı arttıkça NTC nin direnci azalır. 

NTC Şekli-Sıcaklık Tablosu ve Sembolü

3-Dirençler

Direnç , akıma zorluk gösteren devre elemanıdır. Birimi ohm dur ve R harfiyle gösterilir. Dirençler hemen hemen bütün elektronik devrelerde kullanılırlar.


13 Kasım 2017 Pazartesi

DC Devre Analizi Çözümlü Vize Soruları (Midterm Exams)

Aşağıdaki ders videolarında DC Devre Analizi (Devre Teorisi 1) dersiyle ilgili örnek vize soruları çözülmüştür.


devre teorisi 1
















7 Kasım 2017 Salı

Tam Dalga Doğrultmaç Devresi (Full Wave Rectifier)

Giriş: Tam dalga doğrultmaç devresi , giriş alternansının sadece pozitif ya da sadece negatif alternansını kırparak çıkışta bütün zaman aralıklarında sadece pozitif ya da sadece negatif alternan görünmesini sağlar.

Tam dalga doğrultmaç iki şekilde yapılır:

1-Köprü tipi tam dalga doğrultmaç devresi
2-Orta uçlu transformatörlü tam dalga doğrultmaç devresi

Amaç: Köprü tipi tam dalga doğrultmaç devresinin çalışma mantığını anlamak ve giriş çıkış sinyal şekillerini çizebilmek.

Devre Şeması:


tam dalga doğrultmaç devresi
-tam dalga doğrultmaç devresi-

Devrenin Çalışması:

Pozitif giriş alternansta D1 ve D2 diyodunun anodu katoduna göre pozitif olduğundan bu iki diyot iletimdedir. D3 ve D4 diyotlarının ise anot uçları katot uçlarına göre negatif olduğundan bu iki diyot kesimdedir. Dolayısıyla ilk alternansta çıkış işareti pozitif olur.

Negatif giriş alternansında yani ikinci zaman aralığında D4 diyodunun katoduna negatif ve D3 diyodunun anoduna pozitif sinyal gelir. Dolayısıyla bu iki diyodun anot uçları katot uçlarına göre pozitiftir. D1 ve D2 diyotlarının ise anotları katotlarına göre nagatif olduğundan bu iki diyot kesimdedir ve bu iki diyottan akım geçmez. Dolayısıyla negatif alternansında pozitif sinyal D3 diyodu üzerinden yükün üst tarafına negatif sinyal ise D4 diyodu üzerinden yükün aşağı kısmına gelir ve böylece ikinci zaman aralığında  da çıkış işareti pozitif olur.

Diğer zaman aralıklarında da çıkış işareti senkronize bir şekilde devam eder yani pozitif olur. (Yukarıda verilen devre şemasına göre.)

Çıkış işaretinde diyotların yönü önemlidir. Göz ardı edilmemelidir.

Giriş-Çıkış Sinyalleri:

Yukarıda verilen devreye göre giriş çıkış sinyalleri aşağıdaki gibidir.



Devrede R direncine paralel bir kondansatör bağlandığında doğrultulmuş sinyal filtrelenir ve aşağıdaki sinyal çıkışta görülür.

tam dalga doğrultmaç devresi



Devrede Kullanılan Malzemeler:

  • 1N4001 tipi silisyum diyot
  • Transformatör
  • 1K lık direnç
  • Board ya da plaket
  • Jumper kablolar
  • Ölçü aleti
  • Osilaskop

İşlem Basamakları:

1)Öncelikle malzeme listesindeki elemanları temin ediniz.
2)Malzemelerin sağlamlık testini yapınız.
3)Elemanları delikli plakete ya da boarda yerleştiriniz.
4)Devre şemasına göre eleman bacaklarını devredeki gibi lehimleyiniz ya da borda yerleştiriniz
5)Enerji vermeden önce son bir kez devreyi kontrol ediniz.
6)Devreye enerji veriniz ve devre çalışmasını gözlemleyiniz.
7)Osilaskobun CH1 probunu devrenin girişine, CH2 probunu ise devrenin çıkışına bağlayınız.
8)Giriş çıkış sinyallerini gözlemleyiniz ve aşağıdaki tabloya giriş çıkış sinyallerini çiziniz.

Diyot Nedir? Ne İşe Yarar? 

Diyot, akımı tek yönlü geçiren devre elemanıdır. İdeal diyotlarda anot ve katot olmak üzere iki uç bulunur. Diyodun anadona  (+), katoduna (-) sinyal geldiğinde diyot iletime geçer ve üzerinde akım geçmeye başlar.

Diyot doğrultma devrelerinde sıklıkla kullanılan devre elemanıdır. Diyotlarla ilgili ayrıntılı bilgi için linke tıklayınız.

Aşağıdaki resimde görüldüğü gibi diyot iletime geçtiğinde kapalı bir anahtar, yalıtımda iken ise açık bir anahtar gibidir.


diyot nasıl kesime gider


Yarım dalga doğrultmaç devresinin çalışma mantığını, çıkış sinyallerinin nasıl çizildiğini açıklayan ve yarım dalga doğrultmaç devresi proteus simülasyonu için video ders aşağıdadır.